Sapanca Gölü alarm veriyor - Tourexpi, sizler için turizmde olup bitenleri takip ediyor!

Türkiye’nin önemli içme suyu kaynaklarından Sapanca Gölü’nde su seviyesi her geçen gün düşüyor. Kuraklık, azalan yağışlar ve bilinçsiz su kullanımı, gölü artık yalnızca çevresel bir sorun olmaktan çıkarıp acil müdahale gerektiren hayati bir mesele haline getiriyor. Yaşanan bu gerileme içme suyu güvenliğinden ekosistemin korunmasına, tarım ve turizmden yerel ekonomiye kadar pek çok alanda çözüm bekleyen yapısal sorunları da gündeme taşıyor.

Anadolu Ajansı muhabirleri, Sapanca Gölü’nde yaşanan bu süreci kapsamlı bir dosya haberle ele aldı. Su seviyesindeki düşüşten kuraklığın etkilerine, kaçak ve bilinçsiz su kullanımından alınan tasarruf ve koruma tedbirlerine, yerel yönetimlerin projelerinden göl çevresinde yaşayan vatandaşların ve esnafın endişelerine kadar birçok başlık, saha gözlemleri, uzman değerlendirmeleri ve güncel veriler eşliğinde incelendi. Birden fazla haberden oluşan bu dosya, Sapanca Gölü’nün karşı karşıya olduğu kuraklık tehdidini tüm yönleriyle ortaya koyuyor.

Bölgeden sahaya yansıyan insan hikayelerinden kurumsal önlemlere uzanan Sapanca Gölü gerçeğinin farklı boyutları, bu dosyada mercek altına alındı.

Sapanca Gölü, kuraklık, azalan yağışlar ve bilinçsiz/kaçak su kullanımı nedeniyle tarihinin en düşük su seviyesine (28,55 m) geriledi. Son 11 yılın en az yağışlı döneminin yaşanmasıyla göl ciddi su kaybı yaşadı; kıyılar çekildi, iskeleler susuz kaldı. İçme suyunda sorun yaşanmaması için tasarruf ve denetim tedbirleri alındı, kaçak kullanımlara yaptırım ve su tasarrufu seferberliği başlatıldı.

Son 65 yılın en kurak dönemini yaşayan Sapanca Gölü’nde su seviyesi 28,54 metreye düşerek kritik eşiğin altına indi. Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Asude Ateş, azalan yağışlar ve artan buharlaşmanın yanı sıra içme suyu, sanayi ve tarımsal kullanımın göl üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtti. Ayrıca gölün korunması için su bütçesinin yeniden ve etkin şekilde planlanması, içme suyunun önceliklendirilmesi, sanayi ve turizm kullanımının sınırlandırılması ile alternatif su kaynaklarına yönelinmesi gerektiğini vurguladı.

Sakarya ve Kocaeli’ye içme suyu sağlayan Sapanca Gölü’nün bulunduğu Aşağı Sakarya Alt Havzası’nda çok şiddetli kuraklık yaşanıyor. Yağışlar ve derelerle göle gelen yıllık ortalama su miktarı son 10 yılda 124 milyon metreküpten 89 milyon metreküpe düşerken, bu azalma Kocaeli’nin yıllık su ihtiyacına denk bir kaynağın artık bulunmadığını ortaya koyuyor. Sanayi ve şehirleşmenin artması da göl üzerindeki baskıyı artırıyor.

Marmara Bölgesi'nin en önemli içme suyu kaynaklarından Sapanca Gölü, 65 yılın en düşük seviyesine geriledi. Bir zamanlar 32 metrenin üzerinde ölçülen seviye, bugün 28,56 metreye kadar düşmüş durumda. Son iki yılda kaybedilen su miktarı, Sakarya'nın yaklaşık 1 yıllık içme suyu tüketimine karşılık geliyor.

Kuraklığın etkilerini yerinde görüntülemek için botlarla göle açılan AA ekibi, göldeki çekilmeyi açıkça gözlemledi. Botla yapılan gözlemde, göl tabanının birçok noktada görülebildiği dikkati çekti.
Kıyı şeritlerinde belirginleşen çekilme çizgileri ve daralan sulak alanlar, kuraklığın şiddetini gözler önüne seriyor. Açık su yüzeyinde bile renk ve derinlik değişimleri görülüyor.

Uzmanlar, Sapanca Gölü’nde su kalitesinin şimdiye kadarki en kötü seviyeye indiğini ve bu durumun biyolojik çeşitliliği tehdit edecek boyuta ulaştığını söyledi.

Göl üzerindeki baskının her geçen gün arttığının altını çizen sektör temsilcileri, kotun çok düştüğünü belirterek şu bilgileri verdi:

“Ekosistem çökmek üzere. Su miktarı giderek azaldı, biyoçeşitlilik baskı altında ve balık sayısı hızla azalıyor. Kot, göl yüzeyinin deniz seviyesine göre yüksekliğini ifade ediyor ve bu değerin 31'in altına düşmemesi gerekiyor. Ancak seviye şu anda 28,5-28'lere geriledi. Bu, gölden Çark Deresi vasıtasıyla dışarı su verilmemesi gerektiği anlamına geliyor. 28,5 kotu son derece tehlikeli bir seviyedir.”

Sapanca Gölü’nde su seviyesinin kritik eşiğe gerilemesi nedeniyle Sakarya Büyükşehir Belediyesi, gölün korunmasına yönelik kapsamlı çalışmalar yürütüyor.

Bu kapsamda alternatif su kaynaklarının devreye alınması, kaçak su çekimlerinin önlenmesi, göl çevresindeki işgallerin kaldırılması ve ekolojik dengenin korunmasına yönelik projeler hayata geçiriliyor.

Belediye, su alımlarını azaltarak barajlar, yeni kaynaklar ve sondajlar üzerinden temini artırmayı hedefliyor.

Sapanca Gölü’nde son dönemde yaşanan su seviyesi düşüşü, Kocaeli’nin Kartepe ilçesine bağlı Eşme sahilinde yaşayanlar ile kıyı şeridinde faaliyet gösteren işletmecilerde endişe oluşturuyor. Kuraklık ve yağış yetersizliği nedeniyle gölü besleyen derelerin akmaması sonucu göl kıyısında 100 metreyi bulan çekilmeler görülürken, iskele ve teknelerin karaya oturması dikkat çekiyor.

Bölge halkı ve işletmeciler, Sapanca Gölü’nün oluşturduğu mikroiklimin tarımsal üretime katkı sağladığını, su seviyesindeki düşüşün meyve verimini ve kıyı turizmini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Eşme sahilindeki işletmelerde ziyaretçi sayısının azaldığı, göl manzarasının kaybolmasının işletmeleri olumsuz etkilediği ifade ediliyor.

Mahalle sakinleri, geçmiş yıllarda da su çekilmesi yaşandığını ancak mevcut durumun önceki dönemlere kıyasla daha önce görülmeyen seviyelere ulaştığını aktararak, gölün korunmaması halinde ilerleyen yıllarda içme suyu temininde de sorun yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

İskelelerin olduğu noktalarda dahi suyun bulunmamasına ve teknelerin karaya oturmasına yol açan su kaybı, ilin her kesiminde olduğu gibi sahil esnafında da tedirginlik ve üzüntüye neden oldu.

Gölün korunmasının yalnızca bölge halkı için değil, gelecek nesiller açısından da büyük önem taşıdığı görüşünde olan esnaf, gölün durumunun hem doğal dengeyi hem de bölge ekonomisini olumsuz etkileyebileceğinden topyekün mücadele çağrısı yapıyor. (AA)