Neolitik dönemin izleri Şanlıurfa’da 12 kazı alanında gün yüzüne çıkıyor

Türkiye

Taş Tepeler Projesi kapsamında yürütülen çalışmalar, insanlığın yerleşik hayata geçişine dair yeni bulgular ortaya koyuyor

Şanlıurfa’da sürdürülen Taş Tepeler Projesi, Neolitik döneme dair bilinmeyenleri aydınlatmayı amaçlayan kapsamlı bir arkeoloji hamlesi olarak dikkat çekiyor. Aralarında UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve “tarihin sıfır noktası” olarak tanımlanan Göbeklitepe’nin de bulunduğu 12 kazı alanında yürütülen çalışmalar, yaklaşık 12 bin yıl öncesine uzanan insanlık tarihine dair önemli veriler sunuyor.

Taş Tepeler Projesi ile eş zamanlı kazılar

Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı arkeoloji projelerinden biri olarak nitelendirilen Taş Tepeler Projesi, Şanlıurfa’da yaklaşık 100 kilometrekarelik bir alana yayılıyor. Göbeklitepe, Karahantepe, Çakmaktepe, Sayburç, Ayanlar, Sefertepe, Gürcütepe, Harbetsuvan, Yeni Mahalle, Kurt Tepesi, Mendik ve Yoğunburç kazı alanlarında yürütülen çalışmalar, Neolitik dönemin farklı yerleşimlerini aynı çerçevede değerlendirme imkânı sunuyor.

Uluslararası akademik iş birliği

Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda sürdürülen kazılarda, İngiltere, Almanya ve Japonya’dan gelen akademisyenlerin de aralarında bulunduğu 36 profesör öncülüğünde toplam 219 araştırmacı görev yapıyor. Çalışmalar, Neolitik dönem insanlarının ritüellerinden günlük yaşamlarına, geçim stratejilerinden evcilleştirme süreçlerine, mimariden üretim teknolojilerine kadar pek çok başlığı ayrıntılı biçimde ele alıyor.

Ziyaretçi ilgisinin artması bekleniyor

Göbeklitepe’nin yıllık ziyaretçi sayısının halihazırda bir milyona yaklaştığına dikkat çekilirken, diğer 11 kazı alanının da ziyarete açılmasıyla bu ilginin daha da artması bekleniyor. Elde edilen bulguların bir kısmının müzelerde sergilenmeye başlaması, hem tarih öncesi dönemlerin daha yakından anlaşılmasına hem de Şanlıurfa’nın arkeoloji meraklıları için cazibesinin artmasına katkı sağlıyor.

“İnsanlık tarihine katkısı büyük”

Taş Tepeler Projesi Koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul, yürütülen çalışmaların uluslararası ölçekte yakından takip edildiğini belirterek, projenin insanlık tarihine önemli katkılar sunduğunu ifade ediyor. Karul, projenin Türkiye’nin arkeoloji alanındaki uluslararası iş birliği kapasitesini güçlendirdiğini vurgulayarak, çok sayıda yerleşmenin aynı anda kazılmasının ve iyi korunmuş yapıların eş zamanlı olarak ortaya çıkarılmasının Neolitik dönem açısından son derece öğretici olduğunu dile getiriyor.

Karul’a göre, insanın yerleşik ve üretici yaşama geçtiği dönemde çevresiyle kurduğu ilişkinin anlaşılması, yalnızca geçmişi değil, bugünü de anlamak açısından önemli ipuçları barındırıyor. Taş Tepeler Projesi, bu yönüyle Neolitik dönemin sır perdesini aralamaya devam ediyor.

Resim: © AA