Göbeklitepe’den daha eski olduğu düşünülen Mendik Tepe gün yüzüne çıkarılıyor

Türkiye

Şanlıurfa’da yürütülen kazılarda yerleşik hayata geçişin izleri araştırılıyor

Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesi Payamlı Mahallesi’nde bulunan Mendik Tepe, Çakmak Tepe Kazı Başkanı Fatma Şahin tarafından keşfedildi. 2024 yılında Liverpool Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Douglas Baird başkanlığında, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi işbirliği ve İngiliz Arkeoloji Enstitüsü desteğiyle başlatılan kazılar bu yıl da devam ediyor.

Kazılarda farklı boyutlarda yapılar ortaya çıktı

Prof. Dr. Douglas Baird, alanda çeşitli boyutlarda yapıların bulunduğunu ve bunların işlevlerini anlamaya çalıştıklarını belirtti. “Geçen yıl açtığımız kazılarda birçok bina ortaya çıktı. Bunların bazıları büyük, bazıları küçük. Bu yıl, bu farklılıkların nedenlerini anlamaya çalışacağız. Küçük yapılar depolama ya da yemek hazırlama için mi kullanıldı? Dört-beş metrelik olanlar konut olabilir mi? Daha büyük yapılar ise konut mu yoksa ritüel amaçlı özel alanlar mıydı? Özellikle bir açmadaki büyük binanın özenli taş işçiliği, ritüel amaçlı kullanım ihtimalini güçlendiriyor,” dedi.

Neolitik dönemin en başlarına tarihleniyor

Baird, Mendik Tepe’nin Neolitik Dönemin en erken evrelerine ait olduğunu düşündüklerini vurguladı:

“Burası Göbeklitepe ve Karahantepe gibi Taş Tepeler Projesi kapsamındaki diğer yerleşmelerle ilişkili, fakat onlardan biraz daha eski olma ihtimali var. Bu kazılar hem Taş Tepeler Projesi’nin gelişimini hem de Neolitik dönemin başlangıcını ve ilerleyişini anlamamıza katkı sağlıyor. İnsanların yerleşik yaşama geçiş sürecine dair veriler değerlendirilecek.”

Ayrıca, Fatma Şahin’in kazılarını yürüttüğü ve Mendik Tepe’ye yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta bulunan Çakmak Tepe’de de benzer tarihlere rastlandığını belirten Baird, her iki alanın da diğer Taş Tepeler yerleşimlerinden biraz daha eski olabileceğini söyledi. Göbeklitepe ve Karahantepe’deki gibi büyük “T” biçimli dikili taşlar yerine Mendik Tepe’de farklı formda dikili taşların bulunmasının ise bu alanı özgün kıldığını ifade etti.

Resim: © AA