ETİK Başkanı İşler: ‘10+1 doğru değil, bunun adı esnekliktir’ - Tourexpi, sizler için turizmde olup bitenleri takip ediyor!

Mevcut İş Kanunu’nda yer alan “haftada en az bir gün izin” uygulamasının kaldırıldığı ve çalışanların hak kaybına uğradığı yönündeki kamuoyu algısının gerçeği yansıtmadığını söyledi. Konuyla ilgili her kesimden çok sayıda soru geldiğini ve açıklama yapma zorunluluğu doğduğunu ifade eden İşler, düzenlemenin çalışanın tatil hakkını koruduğunu, izin kullanımında sağladığı esneklikle yoğun sezonda hizmet kalitesinin sürdürülebilmesine imkân verdiğini vurguladı.

Çalışanın hakkı güvence altında

İşler, turizmde hafta tatili düzenlemesinin hem çalışan hem de sektör açısından olumlu değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. “Turizmde getirilen hafta tatili esnekliği, çalışanın tatil hakkını korurken, yoğun sezonlarda hizmet kalitesinin sürdürülebilmesine katkı sağlıyor. Bu düzenleme, turizm çalışanlarını mağdur etmiyor; aksine daha uzun ve verimli dinlenme imkânı yaratıyor. Son günlerde bazı haberlerde, çalışanların tatil hakkının elinden alındığı şeklinde ifadeler yer almakta ve bu da yanlış bir algı oluşturmaktadır. Oysa 4857 sayılı İş Kanunu’nda yapılan değişiklik, turizm sektörünün ihtiyaçlarına göre hem çalışan haklarını korumayı hem de sektörün sürdürülebilirliğini amaçlamaktadır,” dedi.

Tatil hakkı devam ediyor

Mevcut kanun hükümlerine göre, işçiler haftada 45 saat çalışmaları hâlinde bir günlük hafta tatiline hak kazanırlar. Bu tatilin, çalışılan haftanın yedi günlük süresi içinde kullanılması gerekir. Yani altı gün çalışan bir işçi, yedinci gün tatil yapar. Yeni düzenleme ise turizm sektörünün dönemsel yoğunlukları dikkate alınarak yapılmıştır. Özellikle yaz sezonu gibi dönemlerde konaklama tesislerinde personel planlamasında esnekliğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle yapılan değişiklikle, turizm işletme belgeli konaklama tesislerinde çalışan işçiler yazılı onay vermeleri halinde, hafta tatilini kazandıkları günü takip eden dört gün içinde kullanabilecekler. Örneğin Pazar günü tatil hakkı doğan bir çalışan, dilerse bu izni Pazartesi, Salı, Çarşamba veya Perşembe günü kullanabilir. Tatil günü, çalışanın tercihi, kişisel planları veya işin yoğunluğuna göre belirlenebilir.

10+1 iddiaları

Kamuoyuna “10 gün çalışacak, 1 gün izin yapacaklar” şeklinde yansıtılan ifadeler gerçeği yansıtmamaktadır. Kanun metnine göre hafta tatili, hak edildiği tarihten itibaren en geç beşinci gün kullanılmak zorundadır. “10 gün” ifadesi sadece şu şekilde olabilir: Çalışan ilk haftadaki tatilini dört gün erteleyebilir ve isterse ikinci haftadaki tatiliyle birleştirerek iki gün üst üste dinlenebilir. Bu tamamen çalışanın yazılı onayına bağlıdır. İşverenin tek başına bu kararı alma hakkı yoktur.

Fazla mesai ücretleri

Yeni düzenleme, çalışanı koruyacak şekilde hazırlanmıştır. Çalışanın sadece hafta tatilini ertelemeyi kabul ettiği günlerde yaptığı normal çalışma fazla mesai sayılmaz. Ancak o günkü çalışması örneğin günlük 8 saati aşarsa, bu aşan süre fazla mesai olarak değerlendirilir ve ücretlendirilir. Dolayısıyla çalışan hiçbir şekilde ücretsiz çalışmaya zorlanamaz.

Çalışan da sektör de kazanacak

Bu düzenleme, çalışana hafta tatilini yoğun sezon sonrası daha uzun dinlenme süresine dönüştürme, ailevi veya kişisel planlarına göre farklı bir güne kaydırma imkânı sunmaktadır. Yasal hakkını kaybetmesi söz konusu değildir. Sadece kullanım zamanı esneklik kazanmakta, çalışan bu uygulamadan 30 gün önceden bildirim yaparak vazgeçebilmektedir.

Sektör açısından ise, tam kapasiteyle çalışılan sezonlarda işgücü kaybı yaşanmadan hizmetin sürdürülebilmesini, kalifiye personelin sektörde tutulmasını ve müşteri memnuniyetinin artmasını sağlayarak rekabet gücünü artırmaktadır.

Yanlış ifadeler çalışana da sektöre de zarar verir

Turizm sektörü, ülkemiz ekonomisinin en önemli gelir kaynaklarından biridir ve istihdamın büyük bir kısmını turizm çalışanları oluşturur. Yanlış bilgilendirmeler, çalışanların sektörden uzaklaşmasına neden olabilir. Oysa yeni düzenleme, çalışanların hakkını ortadan kaldırmak değil, aksine daha verimli dinlenmelerini sağlamak amacı taşımaktadır. Aynı zamanda sektörün yoğun sezonlardaki zorluklarına çözüm olmayı hedeflemektedir.

Çalışanların hakları yasal güvence altındadır. Bu düzenleme, tatil hakkını ortadan kaldıran değil, sadece çalışanın yazılı onayı ile devreye giren ve gönüllülük esasına dayanan esnek bir modeldir. Turizm sektörü temsilcileri olarak kamuoyunu doğru bilgilendirme sorumluluğumuz gereği bu hususları vurgulamak isteriz.

Resim: © ETİK